linked inyoutube

facebookicon-twitter-32x32

 

Jongste Nuus

Die FW de Klerk Stigting skryf gereeld artikels oor tersaaklike aangeleenthede, ondersteun taal- en kultuurregte en neem deel aan die nasionale debat oor rasse- en kultuuraangeleenthede. Die Stigting bevorder ook kommunikasie deur konferensies en werkswinkels aan te bied.

City sml

Beide die Ouditeur-generaal (OG) Kimi Makwetu en die Minister van Samewerkende Regering, Zweli Mkhize, het onlangs gesê dat dit al slegter gaan met die finansies (en daarom die dienslewering) van munisipaliteite. Die skokkende syfers in hierdie verband is nou reeds oorbekend:  onreëlmatige uitgawes het landswyd na R28.3 miljard (vanaf R 16.2 miljard in 2015/2016) toegeneem - ‘n toename van 70%. Daarby is 128 van die 257 munisipaliteite regoor die land in ernstige finansiële verknorsing, en slegs 13% (33) het skoon oudits gekry. Eskom het aangekondig dat munisipaliteite nou meer as R14 miljard uitstaande skuld vir onbetaalde elektrisiteitsrekeninge het. 

Dis nie meer nodig om verder op die toestand van plaaslike owerhede voort te borduur nie. Dis om van naar te word. Die vraag moet eerder wees: hoe kan dit opgelos word? Hoe kan ons weer in ‘n posisie kom waar munisipaliteite die mense wat hulle behoort te dien, eerste stel? Om hierdie vraag te antwoord, is dit eers nodig om na die oorsake van hierdie toestand te kyk.

parliament sml

Die FW de Klerk Stigting verwelkom die aanvaarding van die Wysigingswetsontwerp op Openbare Oudit (die Wetsontwerp) deur die Nasionale Vergadering op 29 Mei 2018. Die Wetsontwerp ken meer magte aan die Kantoor van die Ouditeur-Generaal (OG) toe om wanadministrasie doeltreffend aan te pak. Die Wetsontwerp sal die OG in staat stel om negatiewe bevindings in sy verslae na ondersoekende liggame op alle vlakke van die regering, asook instellings in staatsbesit, te verwys. 

Die spesifieke verwysings sal die Kantoor van die OG toelaat om ernstige onreëlmatighede na die owerhede te verwys, met inbegrip van die Nasionale Vervolgingsgesag, asook die Openbare Beskermer, ten einde geld wat weens nie-nakoming van die Wet op Openbare Finansiële Bestuur verkwis is, te verhaal van rekeningkundige beamptes. Dit sluit in bedrog, diefstal of enige oortredings van vertrouensplig. 

section 25

Daar is ‘n algemene siening onder sommige Suid-Afrikaners dat na 24 jaar van demokrasie, minder as 10% van grond in Suid-Afrika aan die meerderheid van die bevolking behoort. Iemand het die storie begin versprei dat die grootste probleem met die stadige pas van grondhervorming by die beginsel van ‘gewillige verkoper en gewillige verkoper’ lê - en dat dit in die Grondwet staan (wat onwaar is). Hiermee saam is die tweede grootste struikelblok beskryf as die “billike vergoeding” vir grond, wat wel in artikel 25 van die Grondwet voorgeskryf word. En daar het die oproep vir onteiening sonder vergoeding (OSV) ontstaan en momentum begin kry. Verander artikel 25 van die Grondwet, begin grond sonder enige vergoeding teruggee en die “oersonde” sal sommer tjop-tjop verdwyn!  

Maar wat het werklik verkeerd gegaan? Wie moet die skuld kry? Is dit die grondbesitters wat halsstarrig aan hulle (vir sommige gesteelde) grond vasklou? Is dit die eiendomsagente en tussengangers? Artikel 25(5) vereis dat die staat “redelike wetgewende en ander maatreëls (moet) tref om, binne sy beskikbare middele, toestande te skep wat burgers in staat stel om op ʼn billike grondslag toegang tot grond te verkry”. Verder bepaal artikel 25(8): “Geen bepaling van hierdie artikel verhinder die staat om wetgewende en ander maatreëls te tref om grond-, water- en verbandhoudende hervorming te bewerkstellig ten einde die gevolge van rassediskriminasie van die verlede reg te stel nie”. Grondhervorming is dus volgens die Grondwet die staat se verantwoordelikheid.

KEYS TIMESLIVE

Die FW de Klerk Stigting het met hartseer kennis geneem van die nuus dat die voormalige sakeleier en kabinetslid, Derek Keys, oorlede is. Nadat hy 'n uitstekende rol gespeel het in ons oorgang na demokrasie, het hy in beide die kabinette van voormalige President FW de Klerk en President Nelson Mandela gedien. In sy antwoord op die dood van mnr Keys, het oud-president De Klerk gesê: "Hy was 'n merkwaardige man wat Suid-Afrika op 'n voorbeeldige manier gedien het. Hy verdien spesiale respek ten opsigte van sy werk tydens die Grondwetlike onderhandelinge. Ons het 'n goeie Suid-Afrikaner verloor."

Mnr Keys, 'n gerespekteerde sakeleier in eie reg en destyds voorsitter van die mynhuis Gencor, het in 1992 die Minister van Finansies geword en het tot September 1994 gedien, die laaste deel in die eerste kabinet van die nuwe Suid-Afrika. Na sy politieke loopbaan het hy steeds op die direksies van verskeie maatskappye gedien.

FARM SPADE opt

‘n Eerste nasionale dialoog oor grondhervorming het einde Maart in Johannesburg plaasgevind. Die dialoog is op versoek van die ANC-lede van die parlementêre grondwetlike hersieningskomitee georganiseer, waarskynlik in ‘n poging vir die Ramaphosa-deel van die ANC om eienaarskap van die proses te neem, nadat die EFF (en die Zuma-ondersteuners) vir lank die pas in hierdie debat aangegee het.

Die uitsprake van ANC ampsdraers by die dialoog het ‘n paar interessante en belangrike sake na vore laat kom. Die amptelik gedokumenteerde Nasrec-besluit oor grondhervorming verskil op belangrike punte met mediaberigte ná die konferensie. Grondhervorming moet met groter vasberadenheid nagevolg word, as deel van die program van radikale sosio-ekonomiese transformasie. Onteiening sonder vergoeding (OSV) behoort een van die sleutelmeganismes te wees om grondhervorming te laat plaasvind. In die implementering daarvan moet verseker word dat toekomstige belegging in die ekonomie nie ondermyn word nie (my kursivering) en dat landbouproduksie en voedselsekerheid nie geskaad word nie. Implementering moet ook nie ander sektore van die ekonomie skaad nie (my kursivering). Daarby moet op grond in die regering se besit gefokus word, veral grond wat versaak, onbenut en onderbenut is (nie in die eerste plek landbougrond nie). Die voorwaardes vir OSV in die amptelike Nasrec-besluit is duidelik sterker as wat aanvanklik berig is. Dis nóg sterker as dit vergelyk word met die haastig en slordig bewoorde amendement van die EFF se parlementêre mosie oor die verandering van artikel 25. Daarin word slegs gepraat van implementering wat “landbouproduksie laat toeneem en wat voedselsekerheid verbeter”. 

citizen opt

Ek onthou Winnie Madikizela-Mandela as 'n vreeslose persoon met 'n sterk persoonlikheid, wat nooit gehuiwer het om die waarheid te praat soos wat sy dit gesien het nie. Daarvoor het ek bewondering. Daar is ook die donker kant van haar reputasie en geskiedenis, wat 'n mens nie op in gaan in tye soos hierdie nie. 

Ek onthou, uit my persoonlike ervaring, 'n gemeenskaplike menslikheid. Sy het, byvoorbeeld, die begrafnis bygewoon van die ontslape Marike, my eerste vrou. My vrou, Elita, en ek het ook by Winnie besoek afgelê na die dood van haar agterkleinkind in 'n motorongeluk, en sy het ons hartlik verwelkom. Daar was 'n menslikheid aan haar wat groot waardering verdien.

ewn opt

Die FW de Klerk Stigting was geskok om te verneem van die nuus van Winnie Madikizela-Mandela se dood. Sy was een van die dominante figure in Suid-Afrika oor die afgelope 20 of 30 jaar, en is deur die ANC as die moeder van die nasie beskou. Winnie Madikizela-Mandela was groter as die lewe self. Sy was altyd uitgesproke, soms omstrede en sal baie gemis word deur haar volgelinge en haar vriende.

Die FW de Klerk Stigting betuig sy innige meegevoel met haar familie en vriende. 

eiendom artikel 25

Die FW de Klerk Stigting (FWDKS) is gestig om die Grondwet te beskerm en te bevorder. Dit doen ons deur die werk van twee sentrums: die Sentrum vir Grondwetlike Regte (SGR) en die Sentrum vir Eenheid in Diversiteit (SED). Vir 2017 en 2018 is die algemene tema van ons werk eiendomsregte en grondhervorming.

Die keuse van die tema deur die Stigting het die huidige debat oor Onteiening Sonder Vergoeding (OSV) voorafgegaan en getuig van die Stigting se verbintenis tot grondhervorming en die verbreeding van eiendomsregte vir alle Suid-Afrikaners. Dit getuig van die Stigting se verbintenis tot grondhervorming en verbetering van eiendomsregte vir alle Suid-Afrikaners. Ons glo dat die Grondwet voldoende maniere bied om grondhervorming binne die voorskrifte van artikel 25 te bewerkstellig, en ons bly daaraan verbind.

As ‘n Stigting met sy twee Sentrums, bied ons hierdie posisie oor OSV as ‘n bydrae tot die noodsaaklike en voortgesette debat in hierdie verband. Hierdie posisie sal uitgebrei word soos wat die debat voortgaan.

Kontak Ons

phone

FOON: +27 (0) 21 930 36 22
FAKS: +27 (0) 21 930 38 98

email E-POS: 
Hierdie e-posadres word van Spambotte beskerm. Jy moet JavaScript ontsper om dit te lees.
address FISIESE ADRES:
Zeezicht-gebou, Tygerberg Park, 
Uys Krige-rylaan 163, Plattekloof, 
Kaapstad, 7500, Suid-Afrika
  POSADRES: 
Posbus 15785, Panorama, 7506, Suid-Afrika

Jongste Tweets

FWdeKlerkFoun RT @theCFCR: [READ] Latest article from @theCFCR Director, Ms Phephelaphi Dube: "Shining a spotlight on political parties" https://t.co/iSp
12hreplyretweetfavorite
FWdeKlerkFoun [READ] Foundation statement on the Constitutional Court's recent #MyVoteCounts #PoliticalPartyFunding matter… https://t.co/MZVrAMR8Jy
16hreplyretweetfavorite

Teken in op ons Nuusbrief

Newsletter

Bly op hoogte van ontwikkelinge wat die Grondwet kan affekteer, met inbegrip van konsepwetgewing.